About Nepal

Nepal, parel van de Himalaya’s maar met scherpe kantjes

Het bergachtig en volledig door land ingesloten Nepal ligt geklemd tussen de twee Aziatische grootmachten Indië en China en is bijgevolg van bijzonder groot strategisch belang voor deze beide landen. Bovendien kregen na 9/11 ook de VS, en in hun kielzog de UK, interesse in dit koninkrijkje en steunden ze, samen met België trouwens, deze ‘prille democratie’ door militaire steun toe te kennen aan de koning teneinde de ‘terroristen’ uit te roeien.

Met zijn 26,6 miljoen inwoners en zijn BNP van 270 USD per capita behoort dit ‘trekkersparadijs’ in de Himalaya tot één van de armste en minst ontwikkelde landen van de wereld en staat het slechts op nummer 138 (van de 177) in de Human Development Index. Eén vierde van alle Nepalezen leeft onder de armoedegrens van 1USD/dag. 85% van de bevolking woont op het platteland en de landbouw is dan ook dé steunpilaar van de Nepalese economie (Human Development Report, 2006). Ze voorziet in het levensonderhoud van ongeveer driekwart van haar bevolking en neemt 38% van het totale BNP voor haar rekening. Nepal heeft weinig natuurlijke rijkdommen. De toeristische sector kreeg door het conflict met de Maoïsten een zware slag toegediend, waardoor buitenlandse deviezen nu voornamelijk worden gegenereerd via geldtransfers van Nepalezen die tewerkgesteld zijn in het buitenland (12% van het BNP in 2004) en via buitenlandse steun. Ongeveer 60% van het Nepalees ontwikkelingsbudget is afkomstig van donoren wat maakt dat het ontwikkelingsbeleid sterk beïnvloed wordt door deze externe instellingen.


Maoïsten en hun ‘Oorlog van het Volk’

Op politiek vlak kent Nepal een turbulente geschiedenis die helemaal niet strookt met het exotische plaatje dat vele mensen hebben van dit tot voor kort nog enige Hindoe-koninkrijkje in de wereld. Lange tijd werd Nepal bestuurd door een partijloos 'Panchayat' (raden) systeem met de koning als absolute monarch. Alhoewel een grootse volksopstand in 1990 leidde tot het opnieuw invoeren van een parlementaire democratie en de opstelling van een nieuwe grondwet, werd het bestuur er niet beter op, integendeel. De regeringen volgden elkaar in snel tempo op en de corruptie vierde er hoogtij. De politieke partijen en de elite in Kathmandu waren voornamelijk bezig met zelfverrijking en faalden grandioos in het behartigen van de publieke belangen zoals het voldoen aan de basisnoden van de rurale armen en het verzekeren van sociale rechtvaardigheid. De lokale overheden bleven zwak, niettegenstaande een lang ingeburgerd beleid van decentralisatie. Als gevolg van dit falende ontwikkelingsbeleid van de diverse opeenvolgende regeringen startte de Communistische Partij van Nepal (CPN-M, de Maoïsten) op 13 februari 1996 de ‘People’s War’ (PW) vanuit de arme en onderontwikkelde gebieden van de westelijke heuvels van Nepal. Haar doel was om het bestaande politieke systeem omver te werpen, een Volksrepubliek op te richten en een nieuwe Grondwet te ontwerpen waarbij de macht van de monarchie zou beknot worden en de diepgewortelde sociale en economische ongelijkheden ongedaan zouden worden gemaakt. In 1998 lanceerden de Nepalese autoriteiten een groot offensief tegen de Maoïstische opstandelingen waarbij de Nepalese politie repressiever ging optreden in die districten waar de Maoïsten actief waren. Hierdoor nam de steun voor de Maoïsten significant toe en verspreidde het conflict zich over het hele land.

Koning Gyanendra, die in 2001 op de troon kwam nadat zijn broer een groot deel van de koninklijke familie had uitgemoord, trok op 1 februari 2005 alle macht naar zich toe. Maar op 24 april 2006, na grootschalige demonstraties en onder toenemende internationale druk, werd hij gedwongen deze macht terug over te dragen aan de politieke partijen. De nieuwe regering, bestaande uit een coalitie van zeven partijen en de Maoïstische beweging, kwamen een staakt-het-vuren overeen. De daaropvolgende vredesonderhandelingen tussen beide partijen resulteerden op 21 november 2006 in een vredesakkoord. Nepal bevindt zich momenteel in een transitieproces, waarbij de Maoïsten toegezegd hebben hun strijders te verzamelen in kampen en hun wapens onder toezicht van de VN te stellen. Ondertussen traden de Maoïsten ook toe tot de overgangsregering en zijn de voorbereidingen van de verkiezingen voor een grondwetgevende vergadering, voorzien voor november 2007, volop aan de gang

De Maoïsten haalden hun slag thuis maar tegen welke prijs? Meer dan 13.000 mensen hebben het leven gelaten, tussen de 100.000 tot 200.000 mensen zijn intern gevlucht en ongeveer de helft van de bevolking is op één of andere manier geraakt door het conflict.


Wat zal de toekomst brengen?

In de schaduw van de Everest is, zelfs met de komst van een vredesovereenkomst en de toetreding van de Maoïsten tot de voorlopige regering, de rust nog altijd niet teruggekeerd. Sinds januari 2007 wordt er ook in de Terai, de grensregio met India in het zuiden van Nepal, gedemonstreerd door de lokale Madhesi-bevolkingsgroep. Deze achtergestelde etnische groep streeft naar een federalisme met verregaande autonomie voor de Terai en wensen een proportioneel kiessysteem met meer rechten voor achtergestelde etnische groepen, vrouwen en daliths (BBC News, 2007). Bij de demonstraties zijn al meerdere doden en gewonden gevallen en de vrees voor verdere escalatie van het conflict en nieuwe opstanden, ook bij andere minderheidsgroepen, is reëel.