batti gayo ra aayo...

of het licht komt en gaat...
het is nu donderdagavond en in heel Thamel is er geen electriciteit. Om 18u stipt verdwijnt het licht en om 20u stipt komt het opnieuw tevoorschijn. Energiebesparing noemen ze dit hier. Waar we in Belgie voorlichting krijgen hoe we best energie besparen, wordt in Nepal gewoon de electriciteit afgesloten. In Thamel is dit op woensdag en donderdagavond, in andere buurten op andere dagen. Geruchten doen de ronde dat Nepalese (hydro)electriciteit verkocht wordt aan India (aan goedkope tarieven) en Nepal dan opnieuw diezelfde electriciteit aankoopt van India aan duurdere prijzen. Dit zou heel wat commissiegelden opbrengen voor de bazen van de energiemaatschappijen, maar dit betekent wel dat er voor heel KTM te weinig electriciteit voorhanden is, en vandaar de gedwongen powercuts.
Momenteel is er in Nepal ook een tekort aan benzine, door de vele banda's in de Terai geraakt de benzine (die ingevoerd wordt uit India) niet tot in KTM en vele brommers staan dan ook droog langs de kant van de weg...

faces of Nepal

de heilige koe...

Gisteren was het feestdag in Nepal ter ere van het Gai Jatra Hindu festival. Ik heb er dan ook maar van geprofiteerd om een dagje vrij te nemen en mee te vieren met de duizenden Nepalezen die samengekomen waren in Durban square om hun familieleden te herdenken die het afgelopen jaar gestorven waren (zeg maar een soort allerheiligen en allerzielen van bij ons, maar dan met veel meer kleur en muziek).

De traditie wil dat elke familie, die het afgelopen jaar iemand heeft verloren, meeloopt in de processie hierbij begeleidt door een koe of door een kleine jongen/meisje verkleedt als koe. Voor de Hindus is de koe een heilig beest die de dode begeleidt in zijn tocht naar de hemel. De traditie vindt zijn oorsprong in de Malla periode (van de 12de tot de 18de eeuw) toen 1 van de Malla koningen zijn onderdanen verplichtte om binnen het jaar na het afsterven van een naaste een Gai Jatra te organiseren en dit om zijn door verdriet overmande vrouw te troosten na de dood van hun zoon. En zo geschiedde zijn wil en wordt er eeuwen later nog elk jaar een processie gehouden ter nagedachtenis van de doden... Hieronder enkele sfeerbeelden.

ook dit is de realiteit...

snuivende straatkinderen, het doet je toch wat als je dit ziet...

overal lopen ze rond in KTM, ze snuiven in het open en bloot, en niemand die zich hieraan lijkt te storen...

Op de foto's zie je hoe ze hun plastiek zakken vullen met lijm en dan gaat de zak rond...

stortvloed

deze morgen ben ik wakker geworden door het lawaai van de regen, het water viel met bakken uit de lucht en zie hieronder het resultaat...

Gelukkig is elke situatie, hoe slecht ook, altijd wel goed voor iemand, en deze keer waren het vooral de riksha drivers die in hun handen konden wrijven. Vanmorgen moesten ze niet smeken om klanten, want iedereen wou wel met droge voeten op plaats van bestemming geraken.

Toch maar goed dat dit niet vorige week gebeurd was, toen al dat rottend afval langs de kant van de weg lag...

Nu is het ondertussen middag en het water is net zo snel verdwenen als het gekomen is. It is again business as usual in KTM.

zelfs mijn favouriete chiyaa shop stond onder water...

Autovrije dag...

Gisteren mijn tweede banda meegemaakt. Deze keer was de volledige stad onder de ban van de banda, geen enkele winkel was open (op hier en daar een kleine uitzondering na), geen auto's, bussen, vrachtwagens, etc. kortom geen getoeter en zwarte uitlaatgassen overal. Dit was dan misschien ook het enige positieve aan deze banda, de stad krijgt 1 dag de tijd om te recupereren van de vervuiling. Het deed me een beetje denken aan de autovrije zondagen van bij ons, gewoon vrij op straat rondlopen zonder het gevaar omver gereden te worden...

De banda van gisteren werd uitgeroepen door etnische groeperingen die aan de Maoisten gelinked zijn. Zij komen op voor meer rechten voor de Daliths (untouchables) en de Tamang gemeenschap (een andere achtergestelde etnische groep), meer bepaald eisen ze een proportionele representatie van hun gemeenschappen in de komende grondwettelijke verkiezingen. Toch wel een belevenis zo'n banda, het hele economische leven van een grootstad valt volledig stil, je kan je wel inbeelden wat een verlies aan potentiele inkomsten dit met zich meebrengt, maar blijkbaar staat niemand hier echt bij stil en is dit enkel een bedenking van een economische geest zoals mijzelf...

Gisteren was ik van plan om nogmaals een poging te doen om wat opzoekingswerk te gaan verrichten in de centrale bib van de TU universiteit (Tribhuvan university, genaamd naar de eerste koning na de Rana periode), maar de banda heeft ook alle academische instellingen stilgelegd. Mijn eerste poging aan deze bib, begin deze week, was namelijk niet zo'n groot succes geweest. Ik werd er wel vriendelijk onthaald door het hoofd van de bib, wiens naam ik doorgekregen had van 1 van mijn contactpersonen, en hij wees mij prompt een bibliotheekassistente toe die mij wegwijs zou maken in het labyrinth van de bib. Alle boeken aangekocht of verkregen voor 1996 moeten manueel opgezocht worden via ellenlange ouderwetse fichebakken, wel alfabetisch geordend! Alle werken na 1996 zijn gedigitaliseerd, enkel 1 probleempje hier, er zijn maar 3 computers beschikbaar voor de hele bib wat impliceert dat je geduldig je beurt moet afwachten. Eenmaal je dan een computer bemachtigd hebt, dan voel je al die wachtende en ongeduldige ogen op je gericht welke een onzichtbare druk creeren om toch maar niet te lang bezig te zijn.

Soit, maar zover was ik nog niet... ik moest mij eerst registreren. Wat een lijdensweg, het heeft me 3 uur gekost om de volledige procedure te doorlopen. Aangezien ik geen student ben van de TU universiteit, moest er een andere procedure gehanteerd worden: ik mocht prive-lid worden, een kleine kanttekening, dit zou mij wel 1000 roepies kosten + 100 roepies per maand. Die 1000 roepies (ongeveer 10 euro) was enkel maar een waarborg die ik zou terugkrijgen als ik mijn lidmaatschap annuleerde en ik geen boeken zou beschadigd hebben. Is wel een beetje ironisch wetende dat ik in die bib wel meer dan 50 emmers heb zien staan, nodig om het water op te vangen afkomstig van het lekkende plafond. Dit zou zogezegd de boeken niet beschadigen??? In Nepalese termen is 1000 roepies wel veel, wetende dat ik slaap voor 250 roepies per nacht, je een volledige maaltijd kan verkrijgen voor 100 roepies, een liter water 10 roepies kost, etc. Na een tijdje begin je echt wel in lokale munteenheid te denken en waardeer je ook alles in die context. Natuurlijk als je dit omrekent naar euro is dit allemaal maar peanuts.

Voor die simpele registratie had ik dus niet alleen 1100 roepies nodig, maar ook een copie van mijn paspoort en een pasfoto, dit had ik niet zomaar bij de hand en ik werd op pad gestuurd om een copytheek te vinden. Gelukkig was dit niet zo moeilijk, in de bib zelf is er een copytheek die gerund wordt door prive mensen. Maar dan was mijn pasfoto te groot en moest ik terug om die te laten verkleinen en toen ik dacht alles op de juiste maat te hebben, had ik plotseling 2 pasfoto's nodig. Mijne copyman, die ondertussen heel vriendelijk geworden was, had wel leute toen hij mij opnieuw zag afkomen. En toen, eenmaal ik alle documenten in handen had, was het lunchpauze... Aangezien ik toen ook honger begon te krijgen, dacht ik maar van hetzelfde te doen, maar op de hele campus was er geen enkele cantiene te vinden. Die was een tijdje geleden gesloten omdat er teveel niet-studenten kwamen eten, dus het alternatief was gewoon de hele boel op te doeken! Ik moest mij dan maar tevreden stellen met chiyaa en een stuk droog brood.

En dan was het eindelijk zo ver, ik kreeg mijn officiele bib kaart overhandigd en kon ik aan de slag, 't is te zeggen, kon ik wachten op een computer die zou vrijkomen... en toen werd het 17u en sloot de bib... Mijn dagje bib was dus niet zo productief, ik probeer vandaag opnieuw met nieuwe moed en energie.

Gisteren heb ik dan, in plaats van naar de universiteit te gaan, een afspraak gemaakt met de NGO Rural Reconstruction Nepal. Ik werd er vriendelijk onthaald, maar had al snel door dat ze mij niet echt veel verder zouden kunnen helpen. Met een grote jeep voor de deur en heel wat elektronisch materieel in de burelen, vermoedde ik dat ze heel veel buitenlandse fondsen krijgen... Je ziet dit regelmatig in KTM, grote jeeps met airconditioning die door de stad racen met grote antennes en chique mensen erin, is soms wel heel confronterend met de grote armoede die je overal om je heen ziet...

overleven op het dak van de wereld...

zoals jullie al konden lezen in mijn voorstelling over Nepal, bengelt dit land helemaal onderaan de HDI lijst (de Human Development Index is een internationale standaard waarin indicatoren over gezondheid, opleiding en economische welvaart worden verwerkt teneinde een beeld te kunnen vormen van de algemene menselijke ontwikkeling van een bepaald land) en dienen de mensen te overleven met een gemiddeld jaarinkomen van ongeveer 250USD. Ongeveer de helft van de bevolking leeft onder de armoedegrens van 1USD/dag. Het leven van vele Nepali is dan ook elke dag een strijd om genoeg geld te verdienen teneinde hun families te kunnen voeden. De beelden hieronder spreken voor zichzelf...

mijn eerste banda...

Banda (letterlijk vertaling 'gesloten/toe') is een oproep tot het stopzetten van alle handel en verkeer gedurende een bepaalde periode met de dreiging van repercussies voor diegene die zich er niet aan houden. Een Banda wordt meestal uitgeroepen door de Maoisten, maar meer en meer maken ook andere etnische, sociale achtergestelde, politieke, etc. groeperingen handig gebruik van de Banda om hun grieven kenbaar te maken en kracht bij te zetten bij de centrale regering in KTM.

Zo zijn er de laatste weken heel wat schermutselingen tussen de Maoist gelinkte studentengroepering (YCL=Youth Comunist League) en de studenten die zich identificeren met de National Congress partij. Door 1 van die banda's heb ik mijn afspraak met INSEC (een human rights organisatie) moeten uitstellen, want volgens INSEC was er een gevaar dat ik niet tot bij hen zou geraken en ze wilden ook mijn veiligheid niet in het gedrang brengen.

Vorige week was er ook een staking van de huisvuilophalers in KTM, je kan je al voorstellen wat voor aangename tafelerelen en geuren dit met zich meebracht, samen met de al even fris ruikende uitlaatgassen van al het aanwezige rollend en gemotoriseerd materieel. Het huisvuil is meer dan een week blijven liggen en gisteren zijn ze in Thamel (hub voor toeristen) toch begonnen met het rottende afval weg te halen. Als toerist heb je hier in Nepal altijd een beetje voorrang op de gewone Nepali in de straat en dit bezorgt mij soms wel een heel ongemakkelijk gevoel...

Het leven zoals het is... op het platteland

Wat een hemel en aarde verschil tussen het drukke, broeierige en chaotische Kathmandu (KTM) en het rustige met prachtige groene rijstvelden overgoten platteland.

Als voorbereidig op mijn onderdompeling in het dorpsleven in de heuvels van West-Nepal heb ik vorige week al kort kunnen proeven van het leven zoals het is op het Nepalese platteland. Raj, mijn leraar Nepalees in Gent, had mij kilo’s Belgische chocolade meegegeven om te overhandigen aan zijn familie. Vorige week kreeg ik dan telefoon van Narayan, de broer van Raj, met de boodschap dat hij mij zou komen oppikken om samen naar Bistachhap (http://www.bistachhap.tk/) te gaan, het dorpje waar Raj en Nara opgegroeid zijn, op ongeveer 20 km van KTM. Alhoewel 20 km niet ver lijken, is het hier wel alsof je naar de andere kant van de wereld reist. Gelukkig maar dat Nara mee was om mij te begeleiden, want anders weet ik niet of ik ooit in het juiste dorp zou terechtgekomen zijn. De continue stroom van bussen, taxi’s, ricksha’s, minivans, etc. lijken allemaal wel een bestemming te hebben, maar die is mij om één of andere reden nog altijd niet helemaal duidelijk…

Je ziet het landschap met de kilometer veranderen, van bebouwing op elke cm² met schreeuwende uithangborden en mensen die als mieren manoeuvreren tussen het drukke verkeer naar glooiende landschappen met kinderen in uniform op weg naar school, moeders op stap met hun baby en mannen aan het roddelen in het plaatselijk chiyaa (thee)huis. Wat een verademing (zowel letterlijk als figuurlijk) om in Bistachhap te zijn: gezonde lucht, overal groen, geen trouts die je een trekking, tigerbalsam of hotel willen aansmeren en mensen die geen dollarteken zien als ze naar je kijken.

Aangezien vele mensen in het dorp, inclusief de mamma en ‘big’ mamma van de broers geen woord Engels spreken, was mijn verblijf daar dan ook onmiddellijk een eerste grote test voor wat wat betreft mijn kennis van de Nepalese taal. Ik mag dan ook met enige trots zeggen dat al mijn studie in juli toch al wat vruchten heeft afgeworpen. Ik ben al in staat om ‘kleine’ conversaties te voeren en heel af en toe kan ik de mensen ook begrijpen. Dit begrijpen blijft echter wel een hekel punt, de Nepalezen spreken zo ongelooflijk snel dat de hele conversatie voor mij meestal gewoon herleid wordt in één lange vreemde klank, waarin ik moeilijk woorden kan onderscheiden. Mijn standaard antwoord is dan meestal ook 'bistaarai bistaarai bholnus' (kan je aub wat trager spreken) of ' pheri bhannus' (kan je aub nog eens herhalen). Maar de mensen hier zijn heel geduldig en ze apprecieren (sorry een umlaut vind ik niet op dit toetsenbord) het dan ook enorm dat je de moeite doet om hun taal te spreken. Ik moet zeggen dat iedereen echt onder de indruk is van mijn taalkennis, en dit vooral als ze horen dat ik nog maar 18u les genomen heb (Raj ji je wordt hier de hemel ingeprezen, vooral je muri muri danjabaad brengt heel wat los bij de mensen). Ik heb wel al vele uren zelfstudie gedaan en sinds gisteren ben ik ook opnieuw begonnen met taallessen. Deze keer heb ik beslist om heel praktische en op conversatie gerichte lessen te nemen en dit in voorbereiding op mijn onderzoek in Chitre. Via Nara ben ik in contact gekomen met Safala, zij is net terug van een master in de VS en heeft zelf ook al wat veldonderzoek gedaan. Onlangs heeft ze zelfs nog getolked voor DANIDA (de Deense ontwikkelingsorganisatie). Gisteren heb ik geleerd hoe ik mij moet voorstellen aan de dorpelingen en hoe ik best een conversatie op gang breng (is wat anders dan in de stad). Allemaal heel nuttige tips. Morgen neemt Safala mij mee naar haar moeder, die geen woord Engels spreekt, en dan moet ik alles wat ik gisteren geleerd heb uitproberen op haar moeder. In toekomstige lessen gaan we ook een rollenspel spelen waarbij Safala de ondervraagde dorpeling zal zijn en ik, ja ik gewoon mezelf als onderzoeker...

Maar ik ben wat aan het afwijken...

Ik ben bij de familie van Raj met open armen ontvangen, en vooral de kinderen van de buren zagen mij wat graag komen met al die chocolade!! De foto's hieronder spreken alvast voor zichzelf...

mamma en big mamma van Raj en Nara

buurvrouw met kleinkinderen

huis van Raj, waarbij de deuropeningen niet gemaakt zijn voor grote mensen uit het westen. Ik heb dan ook ontelbare keren mij hoofd gestoten bij het binnen en buiten gaan, vooral als het buiten al wat donker werd. Ja, het toepasselijk spreekwoord over die ezel gaat dus niet op voor mij...

uitzicht vanuit mijn kamer, waarbij ik de tweede nacht onverwacht bezoek kreeg van een muis. Plotseling midden in de nacht voelde ik iets op mijn benen vallen en toen ik het licht aanstak, zag ik nog net een muis wegvluchten (Nathalie, echt iets voor jou!!!). Blijkbaar vond ze mijn gezelschap wel leuk en is ze 3 keer langsgekomen, het genoegen was zeker niet wederzijds!!!

plaatselijke schooltje, waarbij er ongeveer 30 kinderen leskrijgen in een lokaaltje niet groter dan een gemiddelde slaapkamer. De kinderen op de eerste rij zitten dan ook letterlijk met hun neus op het bord. En 's morgens en 's avonds krijgen de kinderen op commando gymnastiek .

In het dorp was er ook een weeshuis. Ik was echt onder de indruk van hoe dit weeshuis gerund wordt, ongelooflijk professioneel met heel veel oog voor de noden van het kind. Er wonen ongeveer 30 kinderen (waarbij ook een aantal mindervalide kinderen), ze gaan allemaal naar een prive school en krijgen ook elke dag een tutor op bezoek die hen helpt met hun huiswerk. Ik stond ook versteld van de kennis van het Engels van deze kinderen, ze spraken allemaal vloeiend Engels, zelfs de mindervalide kinderen.

rijstveld van Raj en Nara, die ze momenteel in bruikleen geven aan een buur die in ruil de helft van de productie van rijst afstaat aan de familie van Raj

Kopila, nichtje van Raj, die inwoont bij de 2 mamma's en die al na 5 minuten mijn vriendinnetje werd, en voor haar goede schoolresultaten van Raj een fiets cadeau heeft gekregen